"Lena" Barbara Wysoczańska. Recenzja.

„Otaczała mnie ciemność. Mrok. Strach. To wszystko tkwiło we mnie, osaczało. Nie było już panny z dobrego domu. Pozostała tylko złamana istota.”

Autor: Barbara Wysoczańska

Tytuł: Lena

Wydawnictwo: Filia

Data wydania: 29 - 10 – 2025

Liczba stron: 464

Gatunek: powieść obyczajowa

 

 

ROSJANIE. POLACY. WOJNA.

„WIEDZIAŁAM, ŻE JEŚLI TU PRZYJDĄ, SIĘGNĘ PO BROŃ.”

Lena Garlicka, polska malarka, od kilku lat prowadzi ustabilizowane życie w Paryżu, gdzie oddaje się wyłącznie pracy artystycznej. Jedynym jej bliskim krewnym jest wuj Franciszek Janicki, do którego kilka lat wcześniej Lena zwróciła się po pomoc, gdy po dramatycznych przeżyciach wojennych uciekła z Polski. Niespodziewanie Lena otrzymuje wiadomość, która zmusza ją do powrotu do kraju i zmierzenia się z trudną przeszłością. Dziewczyna przyjeżdża do Lwowa, gdzie w areszcie siedzi jej mąż, którego dziewięć lat wcześniej opuściła. Teraz zamierza mu pomóc, aby odwdzięczyć się za uratowanie życia podczas najazdu bolszewików na jej rodzinny dom.

MORDERSTWA, GŁÓD, GWAŁTY I ŚMIERĆ, ŚMIERĆ, ŚMIERĆ… TO NIE BYŁA ZWYCZAJNA WOJNA, TO BYŁ NIEWYOBRAŻALNY TERROR.

„Czas zawsze jest naszym wrogiem. Nie potrafimy go zatrzymać, nie potrafimy też spożytkować go właściwie, a później przychodzi kres i pozostaje jedynie żal, że mogliśmy tyle zrobić, tyle powiedzieć i tyle zobaczyć, ale brakowało nam czasu.” 

Barbara Wysoczańska konsekwentnie buduje swoją markę wokół powieści obyczajowo-historycznych z silnym kobiecym portretem psychologicznym. „Lena” wpisuje się w ten nurt, ale różni się od wcześniejszych książek tonem, skalą i sposobem prowadzenia narracji.

Powieść „Lena” to poruszająca powieść obyczajowo-historyczna, w której autorka po raz kolejny sięga po temat trudnej kobiecej tożsamości, uwikłanej w realia epoki i społeczne oczekiwania. W tle wydarzeń osobistych pojawiają się autentyczne realia historyczne. Historia Leny to nie tylko opowieść o jednej kobiecie, lecz także obraz losów wielu ludzi uwikłanych w bezlitosną machinę historii.

Tytułowa Lena to kobieta nosząca w sobie ciężar przeszłości, doświadczeń, które naznaczyły jej młodość i zdeterminowały późniejsze wybory.

Akcja powieści osadzona jest w realiach XX wieku w trakcie wojennych wydarzeń, jak i kilka lat po tych wydarzeniach. I dzięki temu, że fabuła powieści prowadzona jest w sposób chronologiczny, możemy obserwować Lenę na kolejnych etapach życia: od młodości, przez doświadczenia wojenne, aż po dorosłość i próbę odbudowania siebie w rzeczywistości, która nie daje poczucia bezpieczeństwa.

To historia kobiety zmuszonej do szybkiego dojrzewania, podejmowania decyzji ponad własne siły i funkcjonowania w świecie, gdzie prywatne szczęście często przegrywa z koniecznością przetrwania.

Lena jest bohaterką, która wzbudza silne emocje między innymi przez swoją kruchość. Jej lęki, niepewność i wewnętrzne rozdarcie zostały ukazane bardzo przekonująco. Jest postacią, która popełnia błędy, czasem milczy wtedy, gdy chciałaby krzyczeć, ale jak można krzyczeć kiedy ma się za sobą taką okrutną przeszłość i nosi wewnątrz, niewyobrażalną traumę. Innym razem rezygnuje z siebie, by dostosować się do realiów epoki. Dzięki temu jej historia wydaje się niezwykle autentyczna i bliska czytelnikowi.

Istotnym elementem fabuły jest także postać Pawła oraz relacja, która łączy go z Leną. To uczucie z pozoru pozbawione romantycznej lekkości, pełne jest jednak napięcia i trudnych kompromisów. Paweł nie jest typowym bohaterem romantycznym. Jego wybory często wynikają z obowiązku i strachu przed konsekwencjami, co dodatkowo komplikuje relację z Leną. Ich historia pokazuje, jak wojna i polityka potrafią odebrać ludziom prawo do prostych emocji i jasnych decyzji. A decyzje podjęte w pośpiechu, dla dobra drugiej osoby, nie zawsze w odczuciu tej właśnie osoby, niekiedy mogą wyrządzić wiele bólu i kolejnych, źle podjętych decyzji, które będą miały skutki w przyszłości.

 

Barbara Wysoczańska  w ”Lenie” buduje napięcie nie poprzez gwałtowne zwroty akcji, lecz poprzez stopniowe odkrywanie prawdy o bohaterce i poznawanie jej historii.

Autorka pokazuje, że przeszłość nawet ta najbardziej bolesna nie musi definiować człowieka na zawsze, choć niewątpliwie go kształtuje. Nie wszystko bowiem da się wymazać z pamięci, a niektóre obrazy wręcz potrafią odmienić czyjeś życie bezpowrotnie.

Język w powieści jest plastyczny, ale spokojnie buduje nastrój, bez większego nacisku na emocje. Jest to książka do „smakowania”, nie do pośpiesznego czytania. Autorka stawia na atmosferę i rozwój emocjonalny bohaterów.

Lena to opowieść o stracie i bólu, ale też o nadziei, miłości i potrzebie zachowania własnej tożsamości mimo niesprzyjających okoliczności.

 

Powieść jest dojrzała i poruszająca. Szczególnie polecam ją czytelnikom ceniącym literaturę obyczajową z historycznym tłem i silnym kobiecym portretem psychologicznym. To historia o tym, że nawet w najciemniejszych momentach życia, można próbować odzyskać siebie na przekór okolicznościom.

Za egzemplarz recenzencki dziękuję Wydawnictwu Filia.

Jeśli chcielibyście mnie wesprzeć w tym co robię, możecie postawić wirtualną kawę. 

Wystarczy kliknąć w poniższy link. 

POSTAW NAM KAWĘ

Z pozdrowieniami Ania.